Năm ngoái các nhà nghiên cứu của Đại học Thực nghiệm London tại Anh từng khiến giới truy nãền thông xốn xang khi họ tuyên bố nhân loại sử dụng 200 lít nước để chuyên chở một GB dữ liệu.

Đây là một con số thống kê gây sốc, khác biệt là khi game thủ biết rằng, chỉ riêng trong năm 2015, mỗi người sử dụng máy tính bảng sáng dạ ở Tây Âu sử dụng nhàng nhàng 1,9 GB dữ liệu mỗi bốn tuần, theo thống kê của hãng Ericsson. Con số tương tự ở Mỹ lên đến 3,7 GB, nghĩa là gần gấp đôi so với mức sử dụng dữ liệu ở Tây Âu.

Tại sao chúng ta cần nước để xử lý dữ liệu?

Mỗi khi game thủ truy nã cập mạng xã hội, gửi thư điện tử hay phát video, game thủ sẽ nhận và bàn thảo dữ liệu với một trọng điểm dữ liệu nào đó trên trái đất. Trung tâm dữ liệu là nơi hàng nghìn máy chủ tiêu thụ rất nhiều điện và tạo ra lượng nhiệt cực lớn.

Bạn có thể đăng nhập vào trương mục email trên mọi thiết bị, ở mọi địa điểm, vào mọi thời điểm vì phần cứng mà game thủ chiếm hữu không lưu trữ những thư điện tử.

Các nhà nghiên cứu của Đại học Thực nghiệm tại Anh tính toán rằng nước có vai trò quan yếu đối với quá trình làm mát trọng điểm dữ liệu và sinh sản điện để duy trì hoạt động của trọng điểm dữ liệu.

Song chúng ta đừng vội lên án các trọng điểm máy chủ. Bora Ristic, một thành viên trong nhóm nghiên cứu, nhấn mạnh rằng “chừng độ không kiên cố” trong dữ liệu nghiên cứu của Đại học Thực nghiệm London khá cao, thậm chí có thể xuống đến mức một lít nước/1 GB dữ liệu. Nhưng mục đích chính của nghiên cứu là giúp dân chúng hiểu rõ chừng độ tiêu thụ nước của những trọng điểm dữ liệu – một đề tài mà giới khoa học chưa nghiên cứu thấu đáo.

“Đây là nghiên cứu ban sơ rất hữu dụng để chúng ta phát động quá trình ứng phó thực trạng. Đương nhiên nó chẳng thể đổi thay hành vi của người tiêu xài. Nhiệm vụ của chúng ta là đổi thay hành vi của những người vận hành trọng điểm dữ liệu”, Bill Thompson, một chuyên gia công nghiệp của chương trình Click Radio thuộc BBC, phát biểu.

Bill Thompson nhấn mạnh rằng người tiêu xài vẫn tiếp tục sử dụng Internet dù họ biết các máy chủ “ngốn” hàng triệu tấn nước mỗi ngày, nhưng rất có thể họ sẽ chọn lựa những phục vụ lưu trữ video tiêu tốn lượng nước nhỏ.

Kaveh Madani, một chuyên gia làm việc tại Trung tâm Chính sách Môi trường thuộc Đại học Thực nghiệm London, công nhận tình hình đổi thay theo hướng hăng hái từ khi nghiên cứu về mối can dự giữa nước và dữ liệu diễn ra.

“Facebook, Apple, Microsoft và Google đều tạo nên những thành quả lớn đối với việc sử dụng nước để làm mát máy chủ. Các hãng đó đầu tư vào lĩnh vực này vì họ coi trọng vấn đề bảo tàng nước. Họ cũng hiểu nguy cơ tổn thất về uy tín hơn trước đó. Nếu các đơn vị lớn khinh thường những ảnh hưởng không gian mà họ gây nên, danh tiếng của họ sẽ giảm”, Kaveh phát biểu.

Tuy nhiên, do nhu cầu đối với trọng điểm dữ liệu tiếp tục tăng, những vấn đề không gian cũng tăng theo.

“Sự tăng lên của số trọng điểm máy chủ khiến đơn vị chiếm hữu chúng dùng nhiều điện hơn và lượng nhiệt máy chủ sản sinh cũng tăng. Thực trạng đó làm nảy sinh thêm những ảnh hưởng không gian, tăng lượng khí thải carbon và lượng nước để làm mát máy chủ”, Kaveh nói.

Làm lạnh nhờ không gian thiên nhiên

Trung tâm dữ liệu thân mật không gian có vẻ là một định nghĩa lạ lẫm đối với thực chất của nó. Song nhiều tập đoàn công nghiệp hàng đầu trái đất coi thành lập trọng điểm dữ liệu thân mật không gian là mục đích nghiêm chỉnh. Sử dụng năng lượng tái sinh hay đặt trọng điểm dữ liệu ở những nơi có điều kiện thiên nhiên thuận lợi cho quá trình làm mát là hai trong số những giải pháp mà các hãng tuyển lựa.

Vào bốn tuần 2/2016, Microsoft hoàn do vậy nghiệm trọng điểm dữ liệu dưới nước. Với trọng điểm kiểu này, nước xung lòng vòng trọng điểm dữ liệu sẽ làm mát máy chủ nên nhân loại không cần sử dụng điện để vận hành các máy điều hòa nhiệt độ hay những cơ nhạo báng làm mát khác. Facebook đặt trọng điểm dữ liệu Lulea ở nơi gần Vòng Bắc Cực và thuộc miền bắc Thụy Điển vào năm 2013 vì lý do tương tự. Nhiệt độ thấp ở gần Bắc Cực chính là tác nhân làm mát thiên nhiên. Giờ đây trọng điểm dữ liệu Lulea sử dụng 150 người và sử dụng 100% điện từ một công trình thủy điện.

Facebook cũng khởi đầu xây một trọng điểm dữ liệu đồ sộ – với quy mô 57.000 km2 – ở Clonee thuộc Cộng hòa Ireland. Hãng tuyên bố trọng điểm này sẽ chỉ sử dụng điện được sinh sản từ gió, giống như các trọng điểm khác ở đô thị Fort Worth (bang Texá) và Altoona (bang Pennsylvania).

Green Mountain, một đơn vị chuyên cung cấp giải pháp lưu trữ dữ liệu, mua một kho vũ khí cũ của NATO trong một núi ở Na Uy. Ban chỉ huy hãng nói họ sử dụng nước có nhiệt độ vĩnh cửu 8 độ C từ vịnh hẹp lòng vòng kho để làm mát máy chủ nên không cần thêm điện để thực hành nhiệm vụ đó.

Apple cũng đang dịch chuyển mạnh mẽ sang “điện xanh”. Hãng tuyên bố mọi trọng điểm dữ liệu của họ đang sử dụng 100% năng lượng tái sinh.

Hồi bốn tuần 9, Google thông tin ngày nay 6 trọng điểm dữ liệu của họ không còn tạo ra rác nữa.

Lợi ích kinh tế

Microsoft khẳng định với tập san Computer Weekly rằng trọng điểm dữ liệu dưới nước là một cách hiệu quả để họ không phải lắp đặt chuỗi hệ thống làm mát – một giải pháp rất tốn kém. Nếu các trọng điểm dữ liệu dưới nước có thể kết nối với một nhà máy thủy điện, chúng sẽ trở nên thân mật với không gian hơn nhiều so với những trọng điểm dữ liệu trên lục địa.

Ban chỉ huy Microsoft cũng phản hồi xây đắp trọng điểm dữ liệu dưới nước là giải pháp để họ phục vụ nhu cầu đối với các phục vụ điện toán đám mây một cách vững bền.

“Do một nửa dân số trái đất sống trong khuôn khổ 200 km lòng vòng các hồ, việc đặt trọng điểm dữ liệu ở đáy đại dương sẽ giảm thời kì truy nãền dữ liệu đến người sử dụng phục vụ”, Microsoft lập luận.

Nước bao phủ đa số bề mặt trái đất và nhiều tuyến cáp quang đãng quốc tế chạy dưới đáy hồ. Bằng cách đặt những trọng điểm dữ liệu dưới nước, đơn vị có thể tránh nhiều vấn đề mà họ đối mặt khi xây trọng điểm dữ liệu trên lục địa, như phải đặt trọng điểm xa những tuyến tàu điện ngầm.

Chuyên gia thương hiệu tham mưu cho Apple, Pepsi, Levi’s lý giải tại sao người trẻ ‘bị nghiện’ Facebook

Yên Nhiên

Theo Trí Thức Trẻ