Uber vẫn đang là người thắng lợi trong hoạt động mua bán taxi hành khách, nhưng bản thân họ vẫn có một mặt tối khác mà ít người biết đến: UberRush. UberRush từng là mong ước biến tập đoàn Uber thành đế chế di chuyển, nhưng nó đã chết ngay từ trong trứng nước.

Và trong bối cảnh hoạt động mua bán TMĐT đang ngày một nở rộng, bài học từ UberRush chính là kinh nghiệm quý giá cho bất kì đơn vị muốn tham dự vào ngành di chuyển.

Sự ra đời của một tham vọng

Năm 2014 đánh dấu một năm huy hoàng của Uber trên toàn quả đât. Giai đoạn này, Uber gần như cai trị, đồng thời nghiền nát ngành kĩ nghệ taxi truyền thống.

Chính vì vậy, CEO Uber – Travis Kalanick đã sẵn sàng cho một cuộc chơi lớn hơn: “Nếu chúng tôi có thể kiếm xe cho game thủ trong 5 phút, chúng tôi có thể giao cho game thủ bất kỳ thứ gì cũng chỉ trong 5 phút”.

Và thế là UberRush- ứng dụng di chuyển hàng hóa được ra đời, cũng với tham vọng như tiền nhiệm Uber là cai trị luôn cả ngành kĩ nghệ di chuyển nội ô. Ưu điểm của UberRush chính là vận tốc di chuyển nhanh, dựa vào màng lưới di chuyển rộng khắp tương tự như Uber truyền thống: lái xe chính là người đi đường thường ngày.

Để UberRush phát hành, Uber dùng đến 2 công cụ chính: phương thức phát hành màng lưới giao hàng tương tự như Uber truyền thống và ý nghĩ đó sử dụng mọi phương thức di chuyển có thể (xe đạp, xe máy, ô tô…) để phát hàng hóa thật nhanh trong một số phút. Khách hàng chỉ cần đặt di chuyển tương tự đặt xe thường ngày trên ứng dụng của họ.

Ngoài nhóm đối tượng mua hàng có nhu cầu di chuyển, UberRush còn kết nối với các chuỗi bán buôn cấp nhà nước, các khu chợ dành cho Mẹ và Bé.

Thế nhưng, một mô hình di chuyển nhanh, dựa vào sức mạnh cộng đồng và nguồn đầu tư “khủng” như UberRush lại thất bại, thật khó tin phải không?

Những gian nan chẳng thể khắc phục nổi

Ý tưởng của UberRush nghe thì rất hay, nhưng ứng dụng trong thực tại là một vấn đề khác. Trải nghiệm ban sơ về phục vụ giao hàng nhanh bằng xe đạp đạt mức bằng lòng rất cao, nhưng lâu dài, đối tượng mua hàng nhận ra một sự thật: nếu chỉ vì lấy 1 cái áo tơi mà mất đến 11 USD thì đó không phải là chọn lựa sáng dạ.

Chính vì vậy, đối tượng mua hàng đã từ bỏ UberRush sau một thời kì ngắn – khi những chương trình khuyến mãi đã chấm dứt. Đây là vấn đề trước hết tương tác đến phí tổn, mà một màng lưới di chuyển “nghiệp dư” và quá nương tựa vào sức mạnh cộng đồng như UberRush gặp mặt phải.

Để giải quyết vấn đề trên, hàng ngũ Uber đã nỗ lực liên kết cùng Shoptify (hệ thống bán hàng trưc tuyến lớn nhất quả đât), Clover, ChowChow.com, Delivery.com hoặc thương hiệu lớn như Nordstrom, Cole Haan để tạo ra độ nhận mặt thương hiệu rộng khắp.

Nhưng tiếp đó, UberRush lại vướng phải 1 vấn đề khác: nếu ở hoạt động mua bán đối tượng mua hàng di chuyển cá nhân, UberRush thất bại vì mức giá khó bằng lòng, thì khi phục vụ cho các khu chợ, các đối tác kinh doanh, UberRush thất bại vì chẳng thể tìm ra cách phối hợp nguồn nhân công di chuyển hòa bình hiện có và các loại mặt hàng có thể phục vụ tiêu chí di chuyển nhanh của họ.

“Nếu game thủ muốn di chuyển đồ vật trong thị thành ưng chuẩn dụng cụ cá nhân của UberRush, game thủ cần nghĩ đến hoa và đồ giặt khô. Những thứ lớn hơn như đồ phí tổna bên trong, gần như chẳng thể thực hành được với những đối tác di chuyển cá nhân, với những chiếc xe gia đình như Toyota Prius” – một cựu viên chức của UberRush san sẻ.

Và ngay cả khi gian nan trên được giải quyết xong, lại phát sinh một gian nan khác, hàng ngũ Uber từng nghĩ đến việc phát hành những ứng dụng chủ quyền cho từng nhu cầu khác nhau và đối tượng mua hàng có thể chọn lựa cho nhu cầu di chuyển riêng của họ.

Ý tưởng này vẫn viễn vông, do màng lưới di chuyển tương tự Uber truyền thống sẽ chẳng thể giải quyết được nhu cầu của phần đông hoạt động mua bán. Đó là những vấn đề cốt lõi chẳng thể giải quyết được, khi bản thân mô hình này đã là một sai trái đầy tính lý thuyết…

Thành công vẫn có, nhưng là thắng lợi không có thật!

Cuối cùng thì hàng ngũ Uber cũng tìm được một thắng lợi trước hết cho Rush: mảng giao thực phẩm. Khách hàng chính của UberRush là các nhà hàng. Các nhà hàng đã sử dụng UberRush rất nhiều, vì họ có thể dùng Rush để hà tằn hà tiện phí tổn, thay cho việc thuê một viên chức di chuyển chuyên nghiệp. Ngoài ra nếu người di chuyển của họ gặp mặt sự cố, Rush có thể di chuyển thay thế.

Tuy nhiên, thắng lợi ban sơ này vốn cũng rất mỏng mảnh, bởi để đạt được doanh số ban sơ lớn, các viên chức sale của Uber đã phải “dụ dỗ” tất cả đối tượng mua hàng của kẻ thù, đồng thời đưa ra những lời hứa hứa đường mật cho những người di chuyển bán chuyên tham dự vào màng lưới của họ.

Uber, như đẳng cấp thường thấy, đã tung ra hàng loạt khuyến mãi cực khủng để hấp dẫn mọi người vào màng lưới của mình.

Dĩ nhiên, càng về sau, UberRush từ từ mất đi đối tượng mua hàng thân thuộc sau những chương trình khuyến mãi. Vì đến rút cuộc, họ chỉ có thể giải quyết được bài toán về phục vụ giao thực phẩm. Với các mặt hàng khác, hoành tráng, kềnh càng, họ thua xa so với các đội di chuyển truyền thống cực kỳ chuyên nghiệp.

Thất bại và kết cục cho một tham vọng lớn

Uber truyền thống thắng lợi là vì đối tượng mua hàng luôn nhìn thấy mức giá phục vụ rẻ hơn các hãng taxi truyền thống. UberRush thì hoàn toàn trái lại: Rush luôn đắt hơn kha khá so với mặt bằng tầm thường của các tổ chức di chuyển.

Vấn đề giá cả trong một tổ chức di chuyển dựa vào rất nhiều vào tính màng lưới và chuyên nghiệp trong việc điều hành các xe vận tải. Với một hàng ngũ là những người nghiệp dư và làm thời vụ, làm sao UberRush có thể phục vụ được vấn đề phí tổn tốt?

Hơn nữa, họ cũng chỉ giới hạn trong nhóm ngành thực phẩm và thưởng thức, khiến dòng tiền phát hành của Rush gần như là không có so với phí tổn vận hành.

Nhiều lái xe đã từ bỏ UberRush vì sau khi khuyến mãi chấm dứt, thu nhập hàng tháng của họ ngày một giảm dần. Khách hàng không ngu ngốc, có rất nhiều khu chợ tại Mỹ mà họ có thể đi bộ trực tiếp ra khu chợ cách một số trăm mét để mua vật phẩm cho mình.

Nên nhớ là TMĐT có một bài toán căn bản: làm sao để hà tằn hà tiện phí tổn di chuyển cho đối tượng mua hàng. Trong trường hợp này, Rush chỉ giúp hàng hóa di chuyển nhanh và giới hạn trong một số mặt hàng nhất thiết, hàng ngũ lái xe là nghiệp dư và phí tổn lại đắt hơn các đội di chuyển chuyên nghiệp. Vậy vì sao phải sử dụng Rush? Trừ phi game thủ thật sự “vội vã”.

Về căn bản, UberRush là một mô hình sai trái ngay từ khi được vẽ ra trên giấy. Đó là bài học về sự mộng mơ, thiếu tri thức và phi thực tại khi nỗ lực giải quyết bài toán di chuyển theo cách nghiệp dư hóa nó.

Vận chuyển hành khách nội ô là một câu chuyện ai cũng làm được, còn vận tải hàng hóa? Phức tạp hơn thế rất nhiều, bởi đó là một quá trình phục vụ cho hàng ngàn loại nhu cầu, hàng ngàn loại đối tượng mua hàng khác nhau, chứ không chỉ là chở người từ điểm này đến điểm khác…

Ở trời Tây, tỷ phú Mỹ này cũng đẹp trai, phong túc, cũng làm ứng dụng hò hứa, và đối xử rất đàng hoàng với “hoa hậu” của đời mình

Chu Lang

Theo Trí Thức Trẻ