Amazon đã, đang và sẽ là ông vua của đám mây trong vòng nhiều năm sắp tới. Theo thông báo gần đây nhất của Channel e2e, thị phần đám mây của Amazon là 40%, nhiều hơn cả 3 tên tuổi lớn tiếp theo cộng lại. Cuộc đua đám mây ngày nay về thực chất vẫn là cuộc chiến của riêng Amazon và Microsoft khi chỉ có 2 gã đồ sộ này là có thể ban bố những con số tỷ đô tuyệt hảo. Những gã lớn khác, từ IBM, Oracle cho tới Google, vẫn chỉ là “mắt muỗi” so với Amazon và Microsoft.

Nhưng một loạt những diễn tiến gần đây cho thấy chiến lược đám mây đã chiến thắng trong suốt 10 năm qua của Amazon lại đang có vấn đề.

Khởi đầu đầy thống khổ

Nguồn gốc của AWS nằm ở những vấn đề mà bất kỳ một đơn vị nào cũng có thể gặp gỡ phải khi xây đắp chuỗi hệ thống IT của riêng mình. Khi cơn bão dotcom qua đi và Amazon trở lại với nhịp tăng trưởng đồ sộ, hạ tầng IT của trang bán hàng này ngay tức khắc rơi vào tình trạng “hụt hơi”. Đi kèm với lượng người dùng liên tục bùng nổ là danh mục item ngày một rắc rối và các phép tính phức hợp để cải thiện trải nghiệm (tham số so sánh, review, thuật toán gợi ý…). Đầu thập niên 2000, Amazon liên tục gặp gỡ tình trạng quá tải gây đứt quãng tới doanh thu và hình ảnh trong mắt dân chúng.

Vấn đề này buộc Benjamin Black và Chris Pinkham (tác giả của bản dự thảo ý nghĩ đó AWS) phải tìm cách tái cơ cấu hạ tầng IT của Amazon. Để có thể mở mang diện tích kinh doanh và chiều sâu trải nghiệm người dùng cuối, Amazon phải tìm được cách chuyên biệt hóa từng phần của chuỗi hệ thống thông báo: sức mạnh tính toán phải được tách rời khỏi hệ điều hành và middleware; hệ điều hành và middleware cần phải được tách khỏi các tầng code xử lý nghiệp vụ kinh doanh. Mỗi “tầng” của chuỗi hệ thống cần được chuẩn hóa để những người làm việc trên “tầng” khác có thể chăm chú làm việc một cách tiện lợi.

Khi đã giải được bài toán này, các nhà lãnh đạo của Amazon hốt nhiên chiếm hữu một của cải vô cùng quý giá: một lượng data center đồ sộ với các “phục vụ” lưu trữ, cơ sở dữ liệu, sức mạnh tính toán được cung cấp phê duyệt các API và các tài liệu chuẩn mực. Mở các phục vụ chuẩn mực này ra bên ngoài là bước tiến hoàn toàn thiên nhiên để biến nền tảng của Amazon thành nền tảng của Internet.

20 năm sau, AWS đã trở thành một đế chế nhỏ bên trong Amazon với trị giá hoạt động mua bán lên tới 120 tỷ USD.

Bộ giáp không trọn vẹn

Khởi đầu của AWS chính là lý do tại sao đám mây này chiến thắng tới vậy. Trước khi điện toán đám mây trở thành phổ quát, các công ty luôn phải đau đầu với bài toán scalability: làm thế nào để hạ tầng IT có thể mở mang/thu hẹp một cách tiện lợi, tần tiện phí và ít thúc đẩy tới các hoạt động kinh doanh cốt lõi nhất? Với AWS – kẻ dẫn đầu trước Microsoft hẳn 2 năm – Amazon đã biến bài toán ấy trở thành dễ chơi hơn rất nhiều.

Song, chính vì hiện ra từ vấn đề hạ tầng mà AWS lại sống sót một kẽ hở quan yếu: SaaS (cung cấp trọn vẹn phục vụ phần mềm từ đám mây). Khác với Microsoft, IBM hay Oracle, Amazon không phải là gã đồ sộ có thế mạnh trên lĩnh vực biện pháp phần mềm dành cho công ty. Công ty của Jeff Bezos dễ chơi là chỉ bán sức mạnh tính toán và không hề có các vận dụng giống như Office của Microsoft hay Siebel của Oracle để đưa lên mây và bán tới đối tượng mua hàng.

Điểm yếu này đang trở thành những kẽ hở ngày một trầm trọng trong bộ giáp của Amazon. Tháng 4/2017, CEO Satya Nadella của Microsoft tuyên bố lượng người dùng Office 365 đã đạt tới 100 triệu. Ngay từ năm ngoái, Microsoft cũng đã vượt mặt SAP và Salesforce để trở thành ông hoàng trên lĩnh vực “vận dụng đám mây”, hay còn gọi là “SaaS”.

Trong lĩnh vực mà kẻ địch lớn nhất đang bành trướng, Amazon hoàn toàn vắng bóng.

Gần đây, doanh thu SaaS của Oracle trong quý tài chính mới nhất cũng đạt mức tăng trưởng 75% và lần trước hết cán mốc 1 tỷ USD. Trên đám mây, đơn vị của Larry Ellison cung cấp vô kể các công cụ tối cấp thiết cho hoạt động công ty, từ phần mềm ERP, phần mềm nhân sự cho tới săn sóc đối tượng mua hàng.

Điều này có nghĩa rằng, vận dụng công ty của Oracle, vốn trước đó có thể triển khai lên PaaS hay IaaS của Amazon, nay lại được Oracle cung cấp trọn vẹn dưới sạng vận dụng đám mây. Bằng cách tiến công vào “tầng” cao hơn, gần với người dùng hơn (vận dụng) thay vì cố đấm ăn xôi vào “sân nhà” hạ tầng của Amazon, Oracle đã tìm ra cách để thải trừ AWS khỏi mối làm ăn của mình với đối tượng mua hàng công ty.

Đánh trả mạnh mẽ

Dĩ nhiên, một kẽ hngồi dưng có nghĩa rằng Microsoft, IBM hay Oracle có thể tiện lợi lật đổ Amazon trong ngày một ngày hai. Trong mai sau gần, đa số các công ty có nhẽ vẫn sẽ chọn lọc cách vận chuyển middleware và/hoặc hạ tầng phần cứng của mình lên đám mây, bởi đây là cách tần tiện phí nhất và quan yếu hơn ít gây đổi thay đối tới người dùng cuối nhất. Các công nghiệp phần mềm nhưMicrosoft Exchange, IBM Domino hoặc Oracle vẫn đang tương thích khá tốt với các đám mây IaaS/PaaS thường nhật. Với người dùng cuối vốn chỉ tiếp xúc với giao diện phần mềm mà không cần biết máy móc đang đặt ở đâu, đổi thay từ triển khai nội bộ lên triển khai đám mây vẫn là một hướng ít “động chạm” tới cách làm việc, lợi quyền và thu nhập nhất.

Dĩ nhiên, không phải lo lắng không có nghĩa rằng Amazon nên đứng yên. Sự phổ quát ngày một sâu rộng của Office 365 hoặc các công cụ như Slack, Facebook at Work cho thấy người dùng công ty đang ngày một cởi mở hơn với các đổi thay do “phần mềm trên mây” mang lại. Khi không khí làm việc trên toàn cầu đang đi dần theo hướng “nghĩ nhanh, đổi thay nhanh” để chiến đấu lại với những cuộc cách mệnh chóng mặt do startup chủ xướng, đổi thay từ phần mềm on-premises thành SaaS cũng sẽ không còn gặp gỡ quá nhiều sự chống đối nữa.

Vậy, Jeff Bezos và Andy Jassy đang có những động thái nào để đánh trả? Mới gần đây, Amazon đã bất thần khởi kiện Smartsheet sau khi đơn vị này thâu tóm được một phó chủ toạ đám mây của Amazon. Bước đi này được các nhà bình luận Phố Wall coi là dấu hiệu Amazon đang tìm cách ra mắt các bộ phần mềm quản lý công việc/làm việc nhóm tương tự như Smartsheet (và Slack, Microsoft Teams…), song điều ít ai nhận ra là đơn vị của Jeff Bezos đã mô tả tham vọng SaaS kể từ đầu 2017 qua các công nghiệp như Lex hay Chime.

Không dừng lại ở đây, Amazon cũng có trọn vẹn tiền nong để thâu tóm các thần thế phần mềm công ty như Atlassian hoặc Slack. Câu hỏi lớn nhất sẽ là, liệu Jeff Bezos và đồng sự có thực thụ coi trọng mối đe dọa đang ngày một lớn dần tới từ Microsoft, IBM và Oracle?

Startup ở tuổi 32, cựu học sinh Ngoại Thương làm vận dụng vừa tìm điểm ăn ngon, lại vừa cho thêm tiền mặt

Theo Lê Hoàng

Trí Thức Trẻ